Re: Kosciol Prawoslawny w Imperium Ottomanskim –

Patriarchat byl scisle zwiazany z panstwem otomanskim, a co za tym idzie dezintegracji panstwa towarzyszyla dezintegracja patriarchatu. Sytuacje ta najlepiej widac w samej instytucji patriarchy: tak jak w innych otomanskich intystucjach urzad byl oferowany temu, kto zaplacil najwyzsza cene. Pod koniec XVII w. urzad ten kosztowal 20 tys. piastrow, potem cena wzrosla. W latach 1595 – 1695 nastapilo 61 nominacji na ten urzad, ale dotyczyly one 36 osob (niektorzy pelnili ta funkcje wielokrotnie). Dla Porty czeste zmiany na stanowisku patriarchy byly korzystne finansowo. W XVIII w. bylo 31 nominacji zwiazanych z 23 kandydatami. Koszty zakupu urzedu byly dodawane do budzetu kosciola. W 1820 r. zadluzenie kosciola prawoslawnego wynosilo 1.5 mln piastrow tureckich.

Niezaleznie od swych bliskich zwiazkow z Porta I zwiazanej z tym korupcja, kosciol prawoslawny byl bardzo przydatny ludnosci chrzescijanskiej. Przede wszystkim utrzymywal on chrzescijanska wspolnote niezmieniona w sensie ideologicznym, (az do czasu nastania ruchow narodowych), – starannie przechowujac idee chrzescijanskiej wyjatkowosci.

W nauczaniu swym podkreslal, ze otomanowie stali sie zwyciescy poniewaz Bog zeslal ich jako kare za grzechy chrzescijan. Stwierdzal jednak, ze wladza muzulmanow nie bedzie trwala wiecznie I chrzescijanstwo ujawni sie jako zwycieskie. Aczkolwiek chrzescijanie byli w panstwie Otomanow obywatelami drugiej kategorii, prawoslawni ksieza nauczali, ze chrzescijanie na pewno pod wzgledem moralnym stali o kategorie wyzej.