Kosciol Prawoslawny w Imperium Ottomanskim –

(glownie XVIII w.)

Gdy armie ottomanskie zdobywaly nowe obszary na terenie Balkanow , dotychczasowi przedstawiciele administracji cywilnej, albo uciekali, albo gineli w walce albo zostawali usuwani ze stanowisk lub dostawali sie do niewoli. Przedstawiciele Kosciola Prawoslawnego pozostawali na miejscu. Wladze otomanskie byly sklonne wspolpracowac z kosciolami monoteistycznymi, ktore poddaly sie ich wladzy, a w szczegolnosci z chrzescijanami I zydami. Czlonkowie ww. akceptowanych wyznan byli organizowani w spolecznosci zwane milletami. W XVIII wieku wystepowaly nastepujace millety: gruzinsko – armenski, katolicki, zydowski I prawoslawny (ktory byl najwiekszy). Na czele milletu prawoslawnego w Konstantynopolu stal Patriarcha. Byl on uznawany jako przedstawiciel Boga na ziemi I odpowiedzialny wobec niego za dobrobyt jego wyznawcow. Od XVIII w. rola pozostalych patriarchow: Antiochii, Jerozolimy I Alreksandrii gwaltownie zmalala. Patriarcha Konstantynopola mial jurysdykcje nad Polwyspem Balkanskim, Wyspami Jonskimi I Dodekanezu. Patriarcha mial pelna kontrole nad kosciolami I ich wlasnoscia. Kler byl pod jurysdykcja wlasnych sadow I byl zwolniony z podatkow. Patriarcha byl przywodca milletu I swieckim wladca prawoslawnej populacji, byl on jednoczesnie wysokim urzednikiem w otomanskim rzadzie I byl w skladzie biurokratycznej klasy – askeri. Wobec sultana byl odpowiedzialny za zachowanie sie I lojalnosc podleglych owieczek. Mial on rowniez powazne obowiazki sadowne (prawo rodzinne, cywilne, czesc prawa karnego) oraz zwiazane ze zbieraniem podatkow.

W wykonywaniu wladzy sadowniczej Kosciol Prawoslawny opieral sie na: prawie koscielnym, czescia prawa bizantyjskiego, lokalnym zwyczaju oraz koscielnych pismach I tradycjach. Sady koscielne mogly wymierzyc kary takie jak: uwiezienie, kary finansowe, wygnanie, odmowe sakramentow I ekskomunike.

Integrujac instytucje kosciola prawoslawnego do swego systemu wladzy, rzad otomanski widzial korzysc w integracji kompletnej sieci administracyjnej. Co wiecej wladze kosciola prawoslawnego byly przyzwyczajone do wspolpracy a nie opozycji wobec wladzy cywilnej.